找回密碼
 註冊

QQ登錄

只需一步,快速開始

搜索
熱搜: 活動 交友 discuz
查看: 8053|回復: 3

[粵語拼音] 廣州話通用拼音方案

[複製鏈接]
發表於 2013-4-27 20:23:25 | 顯示全部樓層 |閱讀模式
本帖最後由 alexfan 於 2013-4-28 13:34 編輯

廣州話通用拼音方案


維基百科中,關於粵語羅馬化方案的條目有以下內容:

粵語羅馬化方案
是標準粵語的羅馬化拉丁字母轉寫。目前比较有影响的方案主要有:

·
教育學院拼音方案(en:Standard Cantonese Pinyin):香港教統局、考評局承認的方案

·
香港語言學學會粵語拼音方案(粵拼,1993年)(en:Jyutping)

·
不成文的香港政府拼法(en:Hong Kong Government CantoneseRomanisation):香港政府拼寫人名、地名的方案,主要由入境事務處、路政署使用

·
廣州話拼音方案(en:Guangdong Romanization#Cantonese):饒秉才在廣東省教育部門方案基礎上的修訂版本

·
劉錫祥拼音(en:Sidney Lau romanisation)

·
鮑式拼法(en:Ball(Cantonese))

·
Meyer-Wempe(en:Meyer-Wempe)

·
耶魯粵語拼音(1942年)(Yale Standard Cantonese Romanization)

·
黃錫凌羅馬拼音(en:S. L. Wong (romanisation))

·
新法蘭西粵語拼音方案


其中,教育學院拼音方案、香港語言學學會粵語拼音方案(粵拼,1993年)、劉錫祥拼音、耶魯粵語拼音(1942年)、黃錫凌羅馬拼音是應用較為廣泛而又有影響力的拼音方案。

除此之外,日本方面有東方書店式、千島式、高木式等學習粵語的拼音方案,而網站「學廣東話http://cantonese.ca」也有自己的一套方案。

這麼多套拼音方案,各有各的優缺點,有幾套相差無幾,只是個別字母的用法有所區別,我個人希望有一套集各家所長、易用、美觀、能夠廣泛應用的拼音方案,懷著這個希望,在借鑒了各家的特點、德語字母的用法之後,我整理出了另一套方案,名為:廣州話通用拼音方案(General Romanization for Cantonese)。


拼音方案的比較:

剛才提到,有幾套常用的方案都是相差無幾,現在我把我自己整理的通用拼音方案和它們來一個比較,從中可以看出它們各自的差別。

1.聲母

  

例字

  
  

耶魯

  
  

劉錫祥

  
  

廣東省教育部

  
  

東方式

  
  

千島式

  
  

高木式

  
  

香港教育學院拼音

  
  

粵拼

  
  

國際音標

  
  

通用拼音

  
  

爸

  
  

b

  
  

b

  
  

b

  
  

b

  
  

b

  
  

b

  
  

b

  
  

b

  
  

[p]

  
  

b

  
  

怕

  
  

p

  
  

p

  
  

p

  
  

p

  
  

p

  
  

p

  
  

p

  
  

p

  
  

[pʰ]

  
  

p

  
  

媽

  
  

m

  
  

m

  
  

m

  
  

m

  
  

m

  
  

m

  
  

m

  
  

m

  
  

[m]

  
  

m

  
  

花

  
  

f

  
  

f

  
  

f

  
  

f

  
  

f

  
  

f

  
  

f

  
  

f

  
  

[f]

  
  

f

  
  

打

  
  

d

  
  

d

  
  

d

  
  

d

  
  

d

  
  

d

  
  

d

  
  

d

  
  

[t]

  
  

d

  
  

他

  
  

t

  
  

t

  
  

t

  
  

t

  
  

t

  
  

t

  
  

t

  
  

t

  
  

[tʰ]

  
  

t

  
  

哪

  
  

n

  
  

n

  
  

n

  
  

n

  
  

n

  
  

n

  
  

n

  
  

n

  
  

[n]

  
  

n

  
  

啦

  
  

l

  
  

l

  
  

l

  
  

l

  
  

l

  
  

l

  
  

l

  
  

l

  
  

[l]

  
  

l

  
  

炸

  
  

j

  
  

j

  
  

z/j

  
  

j

  
  

zh

  
  

j

  
  

dz

  
  

z

  
  

[ts]

  
  

j

  
  

叉

  
  

ch

  
  

ch

  
  

c/q

  
  

ch

  
  

ch

  
  

q

  
  

ts

  
  

c

  
  

[tsʰ]

  
  

ch

  
  

沙

  
  

s

  
  

s

  
  

s/x

  
  

s

  
  

s

  
  

s

  
  

s

  
  

s

  
  

  
  

s

  
  

加

  
  

g

  
  

g

  
  

g

  
  

g

  
  

g

  
  

g

  
  

g

  
  

g

  
  

[k]

  
  

g

  
  

卡

  
  

k

  
  

k

  
  

k

  
  

k

  
  

k

  
  

k

  
  

k

  
  

k

  
  

[kʰ]

  
  

k

  
  

瓜

  
  

gw

  
  

gw

  
  

gu

  
  

gw

  
  

gw

  
  

gw

  
  

gw

  
  

gw

  
  

[kw]

  
  

gw

  
  

誇

  
  

kw

  
  

kw

  
  

ku

  
  

kw

  
  

kw

  
  

kw

  
  

kw

  
  

kw

  
  

[kʰw]

  
  

kw

  
  

牙

  
  

ng

  
  

ng

  
  

ng

  
  

ng

  
  

ng

  
  

ng

  
  

ng

  
  

ng

  
  

[ŋ]

  
  

ng

  
  

哈

  
  

h

  
  

h

  
  

h

  
  

h

  
  

h

  
  

h

  
  

h

  
  

h

  
  

[h]

  
  

h

  
  

也

  
  

y

  
  

y

  
  

y

  
  

y

  
  

y

  
  

y

  
  

j

  
  

j

  
  

[j]

  
  

y

  
  

蛙

  
  

w

  
  

w

  
  

w

  
  

w

  
  

w

  
  

w

  
  

w

  
  

w

  
  

[w]

  
  

w

  


2.韻母

  

例字

  
  

耶魯

  
  

劉錫祥

  
  

廣東省教育部

  
  

東方式

  
  

千島式

  
  

高木式

  
  

香港教育學院拼音

  
  

粵拼

  
  

國際音標

  
  

通用拼音

  
  

阿

  
  

a

  
  

a

  
  

a

  
  

a

  
  

a

  
  

a

  
  

aa

  
  

aa

  
  

[aː]

  
  

aa

  
  

挨

  
  

aai

  
  

aai

  
  

ai

  
  

aai

  
  

āi

  
  

a:i

  
  

aai

  
  

aai

  
  

[aːi]

  
  

aai

  
  

拗

  
  

aau

  
  

aau

  
  

ao

  
  

ao

  
  

āu

  
  

a:u

  
  

aau

  
  

aau

  
  

[aːu]

  
  

aau

  
  

岩

  
  

aam

  
  

aam

  
  

am

  
  

arm

  
  

ām

  
  

a:m

  
  

aam

  
  

aam

  
  

[aːm]

  
  

aam

  
  

晏

  
  

aan

  
  

aan

  
  

an

  
  

arn

  
  

ān

  
  

a:n

  
  

aan

  
  

aan

  
  

[aːn]

  
  

aan

  
  

坑

  
  

aang

  
  

aang

  
  

ang

  
  

arng

  
  

āng

  
  

a:ng

  
  

aang

  
  

aang

  
  

[aːŋ]

  
  

aang

  
  

鴨

  
  

aap

  
  

aap

  
  

ab

  
  

arp

  
  

āp

  
  

a:p

  
  

aap

  
  

aap

  
  

[aːp̚]

  
  

aap

  
  

壓

  
  

aat

  
  

aat

  
  

ad

  
  

art

  
  

āt

  
  

a:t

  
  

aat

  
  

aat

  
  

[aːt̚]

  
  

aat

  
  

額

  
  

aak

  
  

aak

  
  

ag

  
  

ark

  
  

āk

  
  

a:k

  
  

aak

  
  

aak

  
  

[aːk̚]

  
  

aak

  
  

魏

  
  

ai

  
  

ai

  
  

ei

  
  

ai

  
  

ai

  
  

ai

  
  

ai

  
  

ai

  
  

[ɐi]

  
  

ai

  
  

歐

  
  

au

  
  

au

  
  

eo

  
  

au

  
  

au

  
  

au

  
  

au

  
  

au

  
  

[ɐu]

  
  

au

  
  

暗

  
  

am

  
  

am

  
  

em

  
  

am

  
  

am

  
  

am

  
  

am

  
  

am

  
  

[ɐm]

  
  

am

  
  

銀

  
  

an

  
  

an

  
  

en

  
  

an

  
  

an

  
  

an

  
  

an

  
  

an

  
  

[ɐn]

  
  

an

  
  

鶯

  
  

ang

  
  

ang

  
  

eng

  
  

ang

  
  

ang

  
  

ang

  
  

ang

  
  

ang

  
  

[ɐŋ]

  
  

ang

  
  

合

  
  

ap

  
  

ap

  
  

eb

  
  

ap

  
  

ap

  
  

ap

  
  

ap

  
  

ap

  
  

[ɐp̚]

  
  

ap

  
  

屹

  
  

at

  
  

at

  
  

ed

  
  

at

  
  

at

  
  

at

  
  

at

  
  

at

  
  

[ɐt̚]

  
  

at

  
  

厄

  
  

ak

  
  

ak

  
  

eg

  
  

ak

  
  

ak

  
  

ak

  
  

ak

  
  

ak

  
  

[ɐk̚]

  
  

ak

  
  

些

  
  

e

  
  

e

  
  

é

  
  

e

  
  

e

  
  

e

  
  

e

  
  

e

  
  

[ɛː]

  
  

e

  
  

鏡

  
  

eng

  
  

eng

  
  

éng

  
  

eng

  
  

eng

  
  

eng

  
  

eng

  
  

eng

  
  

[ɛːŋ]

  
  

eng

  
  

石

  
  

ek

  
  

ek

  
  

ég

  
  

ek

  
  

ek

  
  

ek

  
  

ek

  
  

ek

  
  

[ɛːk̚]

  
  

ek

  
  

掉(異讀音deu)

  
  

-

  
  

-

  
  

-

  
  

-

  
  

-

  
  

-

  
  

eu

  
  

eu

  
  

[ɛːu]

  
  

eu

  
  

舐(異讀音lem)

  
  

-

  
  

-

  
  

-

  
  

-

  
  

-

  
  

-

  
  

em

  
  

em

  
  

[ɛːm]

  
  

em

  
  

夾(異讀音gep)

  
  

-

  
  

-

  
  

-

  
  

-

  
  

-

  
  

-

  
  

ep

  
  

ep

  
  

[ɛːp̚]

  
  

ep

  
  

四

  
  

ei

  
  

ei

  
  

éi

  
  

ei

  
  

ei

  
  

ei

  
  

ei

  
  

ei

  
  

[ei]

  
  

ei

  
  

靴

  
  

eu

  
  

euh

  
  

ê

  
  

eo

  
  

ö

  
  

œ

  
  

oe

  
  

oe

  
  

[œː]

  
  

eo

  
  

量

  
  

eung

  
  

eung

  
  

êng

  
  

eong

  
  

öng

  
  

œng

  
  

oeng

  
  

oeng

  
  

[œːŋ]

  
  

eong

  
  

略

  
  

euk

  
  

euk

  
  

êg

  
  

eok

  
  

ök

  
  

œk

  
  

oek

  
  

oek

  
  

[œːk̚]

  
  

eok

  
  

類

  
  

eui

  
  

ui

  
  

êu

  
  

eui

  
  

öü

  
  

œi

  
  

oey

  
  

eoi

  
  

[ɵy]

  
  

öü (oui)

  
  

論

  
  

eun

  
  

un

  
  

ên

  
  

eun

  
  

ön

  
  

œn

  
  

oen

  
  

eon

  
  

[ɵn]

  
  

ön (oen)

  
  

律

  
  

eut

  
  

ut

  
  

êd

  
  

eut

  
  

öt

  
  

œt

  
  

oet

  
  

eot

  
  

[ɵt̚]

  
  

öt (oet)

  
  

苛

  
  

o

  
  

oh

  
  

o

  
  

o

  
  

o

  
  

o

  
  

o

  
  

o

  
  

[ɔː]

  
  

o

  
  

哀

  
  

oi

  
  

oi

  
  

oi

  
  

oi

  
  

oi

  
  

oi

  
  

oi

  
  

oi

  
  

[ɔːi]

  
  

oi

  
  

安

  
  

on

  
  

on

  
  

on

  
  

on

  
  

on

  
  

on

  
  

on

  
  

on

  
  

[ɔːn]

  
  

on

  
  

康

  
  

ong

  
  

ong

  
  

ong

  
  

ong

  
  

ong

  
  

ong

  
  

ong

  
  

ong

  
  

[ɔːŋ]

  
  

ong

  
  

喝

  
  

ot

  
  

ot

  
  

od

  
  

ot

  
  

ot

  
  

ot

  
  

ot

  
  

ot

  
  

[ɔːt̚]

  
  

ot

  
  

學

  
  

ok

  
  

ok

  
  

og

  
  

ok

  
  

ok

  
  

ok

  
  

ok

  
  

ok

  
  

[ɔːk̚]

  
  

ok

  
  

奧

  
  

ou

  
  

o

  
  

ou

  
  

ou

  
  

ou

  
  

ou

  
  

ou

  
  

ou

  
  

[oːu]

  
  

ou

  
  

衣

  
  

i

  
  

i

  
  

i

  
  

i

  
  

i

  
  

i

  
  

i

  
  

i

  
  

[iː]

  
  

i

  
  

腰

  
  

iu

  
  

iu

  
  

iu

  
  

iu

  
  

iu

  
  

iu

  
  

iu

  
  

iu

  
  

[iːu]

  
  

iu

  
  

淹

  
  

im

  
  

im

  
  

im

  
  

im

  
  

im

  
  

im

  
  

im

  
  

im

  
  

[iːm]

  
  

im

  
  

煙

  
  

in

  
  

in

  
  

in

  
  

in

  
  

in

  
  

in

  
  

in

  
  

in

  
  

[iːn]

  
  

in

  
  

葉

  
  

ip

  
  

ip

  
  

ib

  
  

ip

  
  

ip

  
  

ip

  
  

ip

  
  

ip

  
  

[iːp̚]

  
  

ip

  
  

熱

  
  

it

  
  

it

  
  

id

  
  

it

  
  

it

  
  

it

  
  

it

  
  

it

  
  

[iːt̚]

  
  

it

  
  

英

  
  

ing

  
  

ing

  
  

ing

  
  

ing

  
  

ing

  
  

ing

  
  

ing

  
  

ing

  
  

[ɪŋ]

  
  

ing

  
  

益

  
  

ik

  
  

ik

  
  

ig

  
  

ik

  
  

ik

  
  

ik

  
  

ik

  
  

ik

  
  

[ɪk̚]

  
  

ik

  
  

胡

  
  

u

  
  

oo

  
  

u

  
  

u

  
  

u

  
  

u

  
  

u

  
  

u

  
  

[uː]

  
  

u

  
  

會

  
  

ui

  
  

ooi

  
  

ui

  
  

ui

  
  

ui

  
  

ui

  
  

ui

  
  

ui

  
  

[uːi]

  
  

ui

  
  

換

  
  

un

  
  

oon

  
  

un

  
  

un

  
  

un

  
  

un

  
  

un

  
  

un

  
  

[uːn]

  
  

un

  
  

活

  
  

ut

  
  

oot

  
  

ud

  
  

ut

  
  

ut

  
  

ut

  
  

ut

  
  

ut

  
  

[uːt̚]

  
  

ut

  
  

紅

  
  

ung

  
  

ung

  
  

ung

  
  

ung

  
  

ung

  
  

ung

  
  

ung

  
  

ung

  
  

[ʊŋ]

  
  

ung

  
  

屋

  
  

uk

  
  

uk

  
  

ug

  
  

uk

  
  

uk

  
  

uk

  
  

uk

  
  

uk

  
  

[ʊk̚]

  
  

uk

  
  

于

  
  

yu

  
  

ue

  
  

ü

  
  

yu

  
  

ü

  
  

ü

  
  

y

  
  

yu

  
  

[yː]

  
  

ü (ue)

  
  

元

  
  

yun

  
  

uen

  
  

ün

  
  

yun

  
  

ün

  
  

ün

  
  

yn

  
  

yun

  
  

[yːn]

  
  

ün (uen)

  
  

月

  
  

yut

  
  

uet

  
  

üd

  
  

yut

  
  

üt

  
  

üt

  
  

yt

  
  

yut

  
  

[yːt̚]

  
  

üt (uet)

  
  

唔

  
  

m

  
  

m

  
  

m

  
  

m

  
  

m

  
  

m

  
  

m

  
  

m

  
  

[m̩]

  
  

m

  
  

五

  
  

ng

  
  

ng

  
  

ng

  
  

ng

  
  

ng

  
  

ng

  
  

ng

  
  

ng

  
  

[ŋ̩]

  
  

ng

  

通用拼音的韻母ö、ü,參照國際的做法:在不能寫出ö、ü的情況下,可以分別寫成oe、ue。但韻母öü例外,öü可寫成oui。



通過上面的比較,可以看出這幾套拼音方案的區別。現在,我去除粵拼與通用拼音相同的地方,主要比較二者的不同。

1.聲母差別

  

例字

  
  

粵拼

  
  

國際音標

  
  

通用拼音

  
  

炸

  
  

z

  
  

[ts]

  
  

j

  
  

叉

  
  

c

  
  

[tsʰ]

  
  

ch

  
  

也

  
  

j

  
  

[j]

  
  

y

  


2.韻母差別

  

例字

  
  

粵拼

  
  

國際音標

  
  

通用拼音

  
  

靴

  
  

oe

  
  

[œː]

  
  

eo

  
  

量

  
  

oeng

  
  

[œːŋ]

  
  

eong

  
  

略

  
  

oek

  
  

[œːk̚]

  
  

eok

  
  

類

  
  

eoi

  
  

[ɵy]

  
  

öü (oui)

  
  

論

  
  

eon

  
  

[ɵn]

  
  

ön (oen)

  
  

律

  
  

eot

  
  

[ɵt̚]

  
  

öt (oet)

  
  

于

  
  

yu

  
  

[yː]

  
  

ü (ue)

  
  

元

  
  

yun

  
  

[yːn]

  
  

ün (uen)

  
  

月

  
  

yut

  
  

[yːt̚]

  
  

üt (uet)

  



3.拼音差別示例

  

例字

  
  

粵拼

  
  

通用拼音

  
  

靴

  
  

hoe

  
  

heo

  
  

長

  
  

coeng

  
  

cheong

  
  

張

  
  

zoeng

  
  

jeong

  
  

揚

  
  

joeng

  
  

yeong

  
  

卓

  
  

coek

  
  

cheok

  
  

爵

  
  

zoek

  
  

jeok

  
  

藥

  
  

joek

  
  

yeok

  
  

徐

  
  

ceoi

  
  

chöü (choui)

  
  

最

  
  

zeoi

  
  

jöü (joui)

  
  

睿

  
  

jeoi

  
  

yöü (youi)

  
  

秦

  
  

ceon

  
  

chön (choen)

  
  

晉

  
  

zeon

  
  

jön (joen)

  
  

潤

  
  

jeon

  
  

yön (yoen)

  
  

出

  
  

ceot

  
  

chöt (choet)

  
  

卒

  
  

zeot

  
  

jöt (joet)

  
  

處

  
  

cyu

  
  

chü (chue)

  
  

住

  
  

zyu

  
  

jü (jue)

  
  

魚

  
  

jyu

  
  

yü (yue)

  
  

全

  
  

cyun

  
  

chün
(chuen)

  
  

磚

  
  

zyun

  
  

jün (juen)

  
  

元

  
  

jyun

  
  

yün (yuen)

  
  

撮

  
  

cyut

  
  

chüt
(chuet)

  
  

絕

  
  

zyut

  
  

jüt (juet)

  
  

月

  
  

jyut

  
  

yüt (yuet)

  

3. 聲調

通用拼音採用的聲調標記方法和粵拼一樣,用數字1至6標記。

  

聲調名

  
  

例字

  
  

耶魯

  
  

劉錫祥

  
  

廣東省教育部

  
  

東方式

  
  

千島式

  
  

高木式

  
  

香港教育學院拼音

  
  

粵拼

  
  

通用拼音

  
  

陰平

  
  

詩

  
  

sì/sī

  
  

si1

  
  

xi1

  
  

sì/sī

  
  

si1

  
  

si1/si1°

  
  

si1

  
  

si1

  
  

si1

  
  

陰上

  
  

史

  
  

sí

  
  

si2

  
  

xi2

  
  

sí

  
  

si2

  
  

si2

  
  

si2

  
  

si2

  
  

si2

  
  

陰去

  
  

試

  
  

si

  
  

si3

  
  

xi3

  
  

si

  
  

si3

  
  

si3

  
  

si3

  
  

si3

  
  

si3

  
  

陽平

  
  

時

  
  

sìh

  
  

si4

  
  

xi4

  
  

sì

  
  

si4

  
  

si4

  
  

si4

  
  

si4

  
  

si4

  
  

陽上

  
  

市

  
  

síh

  
  

si5

  
  

xi5

  
  

sí

  
  

si5

  
  

si5

  
  

si5

  
  

si5

  
  

si5

  
  

陽去

  
  

事

  
  

sih

  
  

si6

  
  

xi6

  
  

si

  
  

si6

  
  

si6

  
  

si6

  
  

si6

  
  

si6

  
  

陰入

  
  

式

  
  

sīk

  
  

sik1

  
  

xig1

  
  

sīk

  
  

sik1

  
  

sik7

  
  

sik1

  
  

sik1

  
  

sik1

  
  

中入

  
  

錫

  
  

sik

  
  

sik3

  
  

xig3

  
  

sik

  
  

sik3

  
  

sik8

  
  

sik3

  
  

sik3

  
  

sik3

  
  

陽入

  
  

食

  
  

sihk

  
  

sik6

  
  

xig6

  
  

sik

  
  

sik6

  
  

sik9

  
  

sik6

  
  

sik6

  
  

sik6

  

總結

  通用拼音在眾多方案的基礎上,融合了它們各自的特點,力求易懂、易用,兼顧雅觀,方便沒有學過此方案的人士也較容易地讀出漢字的粵語發音。


  有任何問題,歡迎大家討論。



作者:aLeX今堅


參考資料

1.粵拼詳細教程

2.學廣東話

3. 粵語拼盤

4. 広東語ローマ字表記

5. 広東語ローマ字表記対照表

6. 粵拼

7. 粵語寬式國際音標

8. 粵語審音配詞字庫

9.港標中文網

10. [url=http://zh.wikipedia.org/wiki/%E7 ... 6%E6%96%B9%E6%A1%88]粵語羅馬化方案[/url]

 樓主| 發表於 2013-4-27 20:25:56 | 顯示全部樓層
點解顯示唔到?
 樓主| 發表於 2013-4-27 22:56:26 | 顯示全部樓層
 樓主| 發表於 2013-4-28 14:09:27 | 顯示全部樓層
調整了一下表格,重新上傳到微博:http://photo.weibo.com/170789403 ... 6?refer=weibofeedv5
您需要登錄後才可以回帖 登錄 | 註冊

本版積分規則

Archiver|手機版|粵語協會

GMT+8, 2026-10-29 15:56 , Processed in 0.131231 second(s), 19 queries .

Powered by Discuz! X3.5 Licensed

© 2001-2024 Discuz! Team.

快速回復 返回頂部 返回列表